Asymetria powstaje, gdy podobne sygnały prowadzą do odmiennych następstw w różnych częściach układu. Nie jest konieczne przypisywanie jej błędowi ani ukrytej przewadze jednego punktu. Półperyferyjne źródła mogą oddziaływać na centrum inaczej niż centrum na nie.
Różne skutki równych impulsów
Przy odczycie asymetrycznym ważny jest rozkład dostępu do punktów styku. Jeden impuls może przeciąć trzy czynne relacje, podczas gdy drugi zostaje ograniczony do jednej. Rozbieżność powstaje z położenia połączeń, nie z oceny ich pierwszeństwa. Dopiero porównanie rzeczywiście dostępnych przejść odróżnia nierówną odpowiedź od pozornego braku reakcji.
Przesunięcie czasowe zmienia kolejność przecinających się impulsów, a tym samym warunki ich wpływu. Dwie jednakowe konfiguracje składników nie są równoważne, gdy powstają w różnej kolejności.
Gdy pojawia się transredukcja, różnica między wejściem a wynikiem może wzrosnąć bez zwiększenia natężenia bodźca. O skutku decyduje zestaw aktywnych relacji.
Możliwa jest także asymetria opóźniona. Skutki pierwszego przecięcia pozostają niewidoczne, dopóki kolejny impuls nie uruchomi zmienionego już warunku. Wtedy późniejsze zdarzenie ujawnia wcześniejsze naruszenie granicy. Taka sekwencja nie pozwala przypisać całej zmiany ostatniemu bodźcowi, chociaż to on wyznacza moment jej rozpoznania.
W sprzężeniu zwrotnym odpowiedź nie musi powtarzać drogi wywołującej ją zmiany. Dlatego próba odtworzenia początku na podstawie samego końca może prowadzić do kilku niezgodnych interpretacji.
Różnica skutków nie wymaga odmiennego składu sygnałów. Wystarczy zmiana kolejności ich przecięcia albo wcześniejsze naruszenie jednej granicy. Dlatego porównanie samych impulsów wejściowych nie rozstrzyga o tym, czy późniejsze konfiguracje powinny być równoważne.
Jeżeli odmienność utrzymuje się mimo przywrócenia pierwotnej kolejności, źródłem różnicy może być pozostałość wcześniejszego przejścia. Przywrócenie samego impulsu nie odtwarza wszystkich warunków. Nierówność zanika dopiero po rozpoznaniu i zmianie aktywnych śladów, które przenoszą wpływ między kolejnymi konfiguracjami.