Pole i znak

Pole jest traktowane jako ciągły obszar, w którym znak zajmuje określone miejsce i ma własną intensywność. Znak może być wyraźny, osłabiony albo częściowo rozproszony. Istotna jest nie jego nazwa, lecz różnica względem najbliższego otoczenia. Dwa znaki o podobnym kształcie mogą należeć do innych stanów, jeżeli różnią się położeniem, gęstością albo czasem utrzymania.

Najprostszy zapis porównuje stan bieżący z poprzednim. Gdy pozycja pozostaje stała, a zmienia się tylko gęstość, powstaje zmiana tonalna. Gdy gęstość jest podobna, lecz znak przesuwa się względem osi, pojawia się odchylenie. Gdy oba parametry słabną jednocześnie, ślad przechodzi w fazę zaniku i traci jednoznaczny kontur.

Cztery cechy zapisu

Położenie określa relację znaku do osi pola. Gęstość opisuje siłę różnicy między znakiem i tłem. Trwałość wskazuje, jak długo różnica pozostaje rozpoznawalna po ustaniu zmiany. Kierunek pokazuje, czy znak zbliża się do osi, oddala od niej, czy pozostaje w miejscu. Te cztery cechy wystarczają do odróżnienia większości stanów bez tworzenia dodatkowych kategorii.

W zapisie porównawczym nie stosuje się wartości absolutnych. Liczy się relacja między kolejnymi stanami. Przesunięcie o małej odległości może być ważniejsze niż duża zmiana gęstości, jeżeli utrzymuje się przez kilka kolejnych obserwacji. Z kolei krótki skok intensywności może zniknąć bez pozostawienia śladu i nie wpływać na dalszy przebieg.

Przejścia między stanami

Granica pomiędzy dwoma stanami rzadko jest ostra. Jeżeli różnica rozkłada się stopniowo, powstają matowe progi. Gdy część wcześniejszego znaku zostaje poza główną osią, pojawiają się ślady boczne. Dłuższy okres małej zmienności tworzy niskie fazy, a stabilna granica przy minimalnym napięciu może przejść w kontury ciszy.

Przejście jest rozpoznawalne dopiero wtedy, gdy co najmniej dwie cechy zmieniają się w powtarzalny sposób. Jednorazowe przesunięcie bez dalszego ciągu pozostaje odchyleniem. Seria podobnych przesunięć tworzy przebieg. Jeżeli po przebiegu zostaje materiał o innej gęstości niż tło, dalszy zapis odnosi się już do pozostałości, a nie do samego ruchu.

Ślad po zmianie

Po ustaniu ruchu znak nie zawsze wraca do wcześniejszej postaci. Niewielka reszta przy dawnym brzegu tworzy osad przejścia. Kilka reszt układających się w jeden kierunek może stworzyć linie resztkowe. Jeżeli różnica skupia się w jednym miejscu i obniża lokalny kontrast, pojawiają się ciemne tony.

Pozostałość ma znaczenie tylko wtedy, gdy da się odróżnić ją od zwykłej nierówności tła. Pomocne jest porównanie szerokości brzegu, czasu zaniku i powtarzalności położenia. Ślad, który zmienia miejsce przy każdej obserwacji, nie tworzy stabilnej reszty. Ślad wracający w podobnym miejscu może wskazywać na stały punkt przejścia.

Odchylenie i powrót

Gdy znak zmienia położenie bez pełnej utraty kształtu, powstają odchylenia znaku. Odchylenie może być jednorazowe, powtarzalne albo narastające. Jednorazowe kończy się po powrocie do wcześniejszej osi. Powtarzalne tworzy naprzemienny przebieg. Narastające zmienia punkt odniesienia i po kilku etapach dawny układ przestaje być użyteczny jako baza porównania.

Powrót nie zawsze oznacza odtworzenie poprzedniego stanu. Znak może wrócić do podobnego miejsca z inną gęstością i krótszą trwałością. Wtedy położenie jest zgodne, ale stan nie jest ten sam. Zapis zachowuje tę różnicę, dzięki czemu można rozdzielić zwykły ruch wahadłowy od zmiany, która pozostawia trwały ślad.

Ciągłość zapisu

Spójny przebieg powstaje wtedy, gdy kolejne stany dają się porównać przy użyciu tych samych cech. Nie trzeba nadawać im dodatkowych nazw. Wystarczy zachować stały punkt odniesienia i odróżniać ruch od reszty po ruchu. Dzięki temu próg, faza, kontur, odchylenie i osad pozostają częściami jednego układu, zamiast stawać się przypadkowymi określeniami.

Najbardziej stabilne serie mają krótką drogę interpretacji. Najpierw ustala się położenie, później gęstość, następnie trwałość, a na końcu kierunek. Jeżeli wynik kolejnego odczytu nie pasuje do wcześniejszego przebiegu, zapis nie jest dopasowywany na siłę. Pozostaje osobnym stanem do czasu, aż dalsze zmiany pokażą jego relację z resztą pola.